Zdrowie i dobrostan

RTG w mailu, wyniki na WhatsAppie.
Dlaczego stworzyłam Equivo

Lekarz weterynarii pyta „od kiedy?”, a ja przewijam telefon.
Piszę, dlaczego codzienna obserwacja i jedna historia zdrowia konia znaczą tak wiele.

dr inż. Natalia Piórkowska Założycielka Equivo · 12 min czytania32 źródła naukowe
Natalia Piórkowska w kasku głaszcze gniadego konia po pysku na pastwisku
W skrócie
  • Pamięć zawodzi. Tydzień po wizycie pacjenci bez podpowiedzi poprawnie pamiętali tylko 49% decyzji i zaleceń lekarza[1].
  • Konie ukrywają ból. Prawie trzy na cztery konie, które właściciele uważali za zdrowe, miały w pomiarach asymetrię ruchu[2].
  • Historia zmienia ryzyko. Przebyty ochwat i przebyta kolka zwiększają ryzyko kolejnych[3][4], a wyniki kolejnych badań kału mówią, jak odrobaczać konkretnego konia[5].
  • Wystarczy kilka minut dziennie, ale zapisanych. Wtedy porównujesz dzisiejszy dzień z normą swojego konia, a nie z tym, co wydaje się, że było.

Znasz tę scenę? Lekarz weterynarii stoi w stajni, ogląda konia i zadaje proste pytania. Od kiedy to trwa? Czy już kiedyś tak było? Kiedy był ostatnio odrobaczany i czym? Jaki lek dostał poprzednim razem i czy pomógł?

A ja stoję z telefonem i przewijam. Zdjęcia RTG są w mailu z kliniki. Wyniki krwi ktoś przysłał na WhatsAppie. Reszta jest „jeszcze nie wiadomo gdzie” albo w mojej głowie, a głowa pamięta wszystko „mniej więcej”.

Zeszyt? Każdy kiedyś zaczynał. Kartka na drzwiach boksu moknie, długopis ginie, a po dwóch tygodniach nikt nie wie, kto co wpisał. Nikomu nie chce się nosić kajetu do stajni i z powrotem.

Mam dwa konie. Najpierw pojawiła się Bacteria, kilka lat później Astra. Przy dwóch koniach to już nie jest jedna historia, tylko dwie: każda ma swoje leki, swoje terminy i swoje „to już kiedyś było”. A w ciągłym zabieganiu najszybciej gubią się właśnie szczegóły.

Z tego wzięło się Equivo. Zanim jednak o aplikacji, chcę pokazać, dlaczego to nie jest sprawa porządku w telefonie, tylko zdrowia konia. Badania mówią tu bardzo wyraźnie.

Pamięć to nie kartoteka

W medycynie ludzi dobrze wiadomo, że z wizyty u lekarza pamiętamy mniej, niż nam się wydaje. Według przeglądu badań pacjenci od razu zapominają 40-80% przekazanych informacji, a prawie połowa tego, co zapamiętają, jest błędna[6].

49%

decyzji i zaleceń lekarza pacjenci pamiętali poprawnie tydzień po wizycie, bez podpowiedzi. 36% przypomnieli sobie dopiero z podpowiedzią, a 15% pamiętali błędnie albo wcale[1].Laws i wsp., PLOS ONE, 2018

Przy koniu jest jeszcze trudniej. Zalecenia słyszymy w biegu, w stajni, przy koniu, który nie stoi spokojnie. Do tego dochodzą uwagi kowala, fizjoterapeuty, trenera i stajennego.

I nie chodzi tylko o zapominanie. W Wielkiej Brytanii lekarze weterynarii zbadali 200 losowo wybranych koni w wieku co najmniej 15 lat i porównali to, co znaleźli, z tym, co zgłosili właściciele. Kulawiznę stwierdzili u 50% koni, a właściciele zgłosili ją u 23%. Zmiany w zębach znaleźli u 95%, a właściciele zgłosili je u 25%[7]. Autorzy piszą wprost, że takie przeoczenia mogą opóźniać wizytę u lekarza.

Policzono też, co się dzieje, gdy lekarzowi brakuje informacji. W 1614 wizytach u lekarzy rodzinnych w USA ważnych danych brakowało w 13,6% wizyt. W 59,5% takich przypadków braki mogły opóźnić leczenie albo wymusić dodatkowe badania[8]. Przy koniu może to oznaczać na przykład powtórne RTG, bo poprzedniego nikt nie potrafi znaleźć.

Koń nie powie, co go boli

Koń przez tysiące lat był zwierzęciem, na które polowano. W takim życiu nie opłaca się pokazywać słabości. Dlatego zmiany są zwykle drobne: trochę mniej zjedzonego siana, inaczej ustawione uszy, niechęć do zakrętu w jedną stronę.

Nawet wprawne oko widzi tylko część. W jednym z badań czujniki zmierzyły ruch koni w treningu, które właściciele uważali za zdrowe. Asymetria nie zawsze oznacza ból, ale pokazuje, jak wiele umyka oku.

72,5%

z 222 koni w treningu, które właściciele uważali za wolne od kulawizny, miało w pomiarach asymetrię ruchu głowy albo miednicy w kłusie[2].Rhodin i wsp., PLOS ONE, 2017

Ból widać też w zachowaniu. Etogram bólu u koni pod jeźdźcem opisuje 24 zachowania, między innymi uszy położone do tyłu, powtarzane machanie ogonem i wysunięty język. U 150 koni z kłopotami w pracy lekarze usunęli ból znieczuleniem diagnostycznym. Mediana takich zachowań spadła wtedy z 9 do 2[9]. To, co bierzemy za charakter albo „gorszy dzień”, bywa bólem.

Ból widać także na pysku. Skala grymasu bólu u koni opisuje sześć zmian: uszy sztywno skierowane do tyłu, przymknięte oko, napięcie nad okiem, napięte mięśnie żucia, napięte usta z wysuniętą brodą i napięte nozdrza[10].

Warto wiedzieć

Przy człowieku koń chowa dyskomfort. Konie po operacjach ortopedycznych nagrywano przez całą dobę. Gdy do boksu wchodził opiekun, liczba zachowań świadczących o dyskomforcie spadała średnio o 77%, a po jego wyjściu wracała[11]. Krótki rzut oka przez drzwi boksu może więc pokazać konia spokojniejszego, niż jest naprawdę.

Podobnie jest z kondycją. Konia oglądamy codziennie, więc oko przyzwyczaja się do zmian. W Irlandii nadwagę albo otyłość miało 45% z 60 badanych koni. Właściciele koni z nadwagą zaniżali ich kondycję, a trzy czwarte właścicieli w ogóle jej nie monitorowało[12]. W Danii właściciele koni islandzkich częściej zaniżali kondycję swoich koni, niż ją zawyżali[13].

Właściciele rozpoznają ból po tym, że koń zachowuje się inaczej niż zwykle[14]. Żeby to zauważyć, trzeba wiedzieć, co dla tego konia jest zwykłe. I mieć to zapisane, bo „zwykle” odtwarzane z pamięci też się przesuwa.

Kilka minut dziennie

Brytyjski kodeks dobrostanu koni zaleca sprawdzać konia na pastwisku co najmniej raz dziennie, a konia w stajni co najmniej dwa razy dziennie. Szczególną uwagę każe zwracać na ruch, zachowanie, kopyta, kondycję i apetyt, żeby wcześnie zauważyć chorobę albo uraz[15]. Codzienny przegląd może wyglądać tak:

  1. Z korytarzaZanim otworzysz boks, popatrz przez pół minuty: jak koń stoi, gdzie ma uszy, czy interesuje się tym, co się dzieje wokół.
  2. Żłób i poidłoIle zostało siana i paszy, czy koń pije tyle co zwykle.
  3. Kał i moczIle ich jest, jak wyglądają i czy w boksie jest tyle odchodów co zwykle.
  4. Nogi i kopytaPrzesuń dłonią po nogach i sprawdź, czy nie ma ciepła, obrzęku albo bolesności. Wybierz kopyta.
  5. Tętno i temperaturaZmierz je, gdy coś Cię niepokoi. Normy znajdziesz niżej.

Podręcznik Merck podaje dla dorosłego konia w spoczynku tętno 28-40 uderzeń na minutę[16]. Poradnik Uniwersytetu Rutgers podaje szerzej 28-48 uderzeń na minutę, a temperaturę w odbycie 37,2-38,3 °C[17]. Za górną granicę normy temperatury przyjmuje się zwykle 38,5 °C, a sama temperatura zmienia się w ciągu doby i w zależności od pory roku[18]. Dlatego mierz o podobnej porze.

To nie jest wiedza, którą wszyscy mają w małym palcu. W ankiecie wśród 1564 właścicieli koni prawidłowe tętno spoczynkowe podało 45% osób, a prawidłową temperaturę 67%[19]. Liczby z podręcznika to zresztą szeroki zakres. Najcenniejsza jest norma Twojego konia, zmierzona kilka razy w zwykłe, spokojne dni.

Historia ma znaczenie

Lekarz weterynarii pyta o przeszłość, bo ona naprawdę zmienia ryzyko.

Ochwat lubi wracać. W brytyjskim badaniu prowadzonym przez internet obserwowano 1070 koni i kuców. Wcześniejszy ochwat, którego nie rozpoznał lekarz, zwiększał ryzyko kolejnego 4,5 raza, a przybranie na wadze 2,3 raza[3]. W innym badaniu w 45% przypadków ochwatu potwierdzonego przez lekarza właściciel nie rozpoznał, że to ochwat. Wzywał lekarza do kulawizny, ropnia kopyta, kolki albo sztywności[20].

75%

koni i kuców, które w czasie badania zachorowały na ochwat, miało go już wcześniej[21].Pollard i wsp., Equine Veterinary Journal, 2019

Kolka też. W brytyjskim badaniu po przebytej kolce było 50 nawrotów na 100 końskich lat obserwacji[22]. Przegląd badań wymienia wcześniejszą kolkę jako czynnik ryzyka w siedmiu pracach. Spośród czynników związanych z opieką najwięcej dowodów dotyczy zmian paszy i miejsca utrzymania w ostatnich dwóch tygodniach przed kolką[4]. Dlatego warto zapisywać nie tylko choroby, ale też nowe siano, przeprowadzkę czy zmianę padoku.

Przy kolce liczy się czas. W kanadyjskim szpitalu konie przywiezione 12-36 godzin od początku objawów miały prawie trzy razy większe szanse zgonu niż te przywiezione w ciągu pierwszych 12 godzin[23]. Tymczasem w ankiecie tylko 42% właścicieli koni wezwałoby lekarza, gdy koń nie je[19].

Odrobaczanie według wyników, nie według kalendarza. Wytyczne Amerykańskiego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii Koni (AAEP) zalecają odrobaczać na podstawie badań kału, a nie co stały okres przez cały rok[24]. Powód jest prosty: w ponad 58 tysiącach badań kału z USA za 80% wydalanych jaj odpowiadało tylko 18% koni[25]. U dorosłego konia ten poziom jest dość stały: koń z dwoma kolejnymi wynikami zerowymi miał 82% szans na kolejne zero[5]. Bez zapisanych wyników ta wiedza przepada, a oporność pasożytów na leki rośnie[26]. W australijskiej ankiecie co piąty właściciel nie potrafił podać, czym ostatnio odrobaczał konia[27].

Szczepienia z datą. Przy koniach startujących w zawodach FEI liczy się nawet dzień: koń musi być zaszczepiony przeciw grypie nie wcześniej niż 6 miesięcy i 21 dni przed przyjazdem na zawody[28].

RTG w mailu, wyniki na WhatsAppie

U mnie przez lata wyglądało to tak: zdjęcia RTG w mailu z kliniki, wyniki krwi na WhatsAppie, reszta „jeszcze nie wiadomo gdzie”. Każda z tych rzeczy osobno była w porządku. Razem nie dawały historii, a lekarz weterynarii potrzebuje właśnie historii.

Dlatego w Equivo każda wizyta ma kartę zdrowia: rozpoznanie, leki, zalecenia i termin następnej kontroli. Pliki z badań, czyli zdjęcia RTG, USG albo wyniki krwi, trafiają do Dokumentów medycznych, ułożonych w teczki według rodzaju badania. Gdy lekarz pyta, kiedy było ostatnie RTG, otwierasz teczkę RTG, a nie skrzynkę mailową.

Kilka koni, kilka osób, jedna historia

Przy jednym koniu bywa kilka osób: właściciel, stajenny, trener, kowal, fizjoterapeuta, czasem współwłaściciel. W Wielkiej Brytanii około 60% koni rekreacyjnych stoi w pensjonatach. Prowadzący stajnię decyduje tam o padoku i boksie, a czasem także o paszy, o tym, którzy specjaliści mogą przyjeżdżać, i o opiece weterynaryjnej[29]. Przy podejrzeniu kolki właściciele radzą się też doświadczonych osób ze stajni, a te rady wpływają na decyzję o wezwaniu lekarza[30].

Kodeks dobrostanu przypomina, że za konia odpowiada właściciel także wtedy, gdy opiekuje się nim ktoś inny. Kto zostawia konia pod czyjąś opieką, powinien zostawić zapisane zalecenia i mieć pod ręką kontakt do lekarza weterynarii, także poza godzinami pracy[15].

Pomagają też zwykłe przypomnienia. W przeglądzie 75 badań przypomnienia o szczepieniach (telefon, list, SMS) zwiększały odsetek zaszczepionych o około 8 punktów procentowych[31]. SMS przed wizytą podnosił odsetek osób, które na nią przyszły, z 68% do 79%[32]. To badania na ludziach, ale przyczyna jest ta sama: zapominamy.

W Equivo konia udostępniasz współwłaścicielowi, jeźdźcowi albo osobie na zastępstwo. Wybierasz, które sekcje widzą, i decydujesz, czy mogą dodawać wpisy. Lekarz weterynarii, kowal i trener są w Moim zespole, z numerem pod ręką. Kalendarz przypomni o kowalu, szczepieniu i odrobaczaniu, zanim minie termin. A gdy wyjeżdżasz, przygotujesz kartę PDF dla osoby, która zajmie się Twoimi końmi.

Dlaczego stworzyłam Equivo

Equivo nie powstało przy biurku nad tabelką. Powstało w stajni, z pytania „od kiedy?”, na które za często odpowiadałam „chyba od wtorku”.

Chciałam jednego miejsca, w którym jest wszystko: codzienna obserwacja, wizyty, leki, RTG, wyniki krwi, terminy i ludzie, którzy pomagają przy koniu. Takiego, które mam zawsze przy sobie, bo telefon i tak noszę w kieszeni, a zeszytu nie.

Equivo nie zastąpi lekarza weterynarii i nie ma go zastępować. Ma sprawić, że kiedy lekarz zapyta „od kiedy?”, odpowiedź będzie w telefonie, z datą.

Koń nie powie, co go boli. Powie to jego historia, jeśli ktoś ją zapisze. Zacznij od jednej rzeczy: jutro rano zapisz, jak Twój koń je, pije i się zachowuje. Za miesiąc zobaczysz jego normę.

W powstawaniu tej aplikacji uczestniczyli lekarze weterynarii, trenerzy, fizjoterapeuci, właściciele koni i jeźdźcy. Zalecenia, które znajdziecie w aplikacji, są przygotowane na podstawie licznych konsultacji z lekarzem weterynarii. Z tego miejsca serdecznie dziękuję tym osobom za poświęcony czas, wkład pracy i wiedzę ❤️

Z miłości do koni,
Natalia

Kiedy wezwać lekarza weterynarii

  • koń nie je, nie oddaje kału, grzebie, tarza się, ogląda się na brzuch albo poci się bez wysiłku,
  • tętno w spoczynku przekracza 48 uderzeń na minutę albo temperatura 38,5 °C,
  • koń nagle kuleje, nie chce obciążyć nogi, niechętnie zawraca albo przestępuje z nogi na nogę,
  • koń ma ranę przy stawie lub ścięgnie albo ranę, która mocno krwawi,
  • koń mruży albo zamyka oko, oko łzawi albo jest mętne,
  • koń jest osowiały i nie interesuje się otoczeniem.

Najczęstsze pytania

Co sprawdzać u konia codziennie?

Apetyt i picie, kał i mocz, zachowanie i ruch, nogi i kopyta. Brytyjski kodeks dobrostanu zaleca sprawdzać konia na pastwisku co najmniej raz dziennie, a konia w stajni co najmniej dwa razy dziennie[15].

Jakie tętno i jaką temperaturę ma zdrowy koń?

Według podręcznika Merck dorosły koń w spoczynku ma tętno 28-40 uderzeń na minutę[16], a według poradnika Uniwersytetu Rutgers 28-48 uderzeń na minutę i temperaturę w odbycie 37,2-38,3 °C[17]. Najcenniejsza jest jednak norma Twojego konia, zmierzona kilka razy w zwykłe, spokojne dni.

Co przygotować na wizytę lekarza weterynarii?

Od kiedy trwa problem i jak się zmieniał, jakie leki koń dostał ostatnio i w jakiej dawce, przebyte choroby (zwłaszcza kolki i ochwat), daty odrobaczania i szczepień oraz wyniki badań i zdjęcia RTG. Najlepiej w jednym miejscu i z datami.

Czy aplikacja zastąpi lekarza weterynarii?

Nie. Equivo pomaga zauważyć zmianę wcześniej i pokazać lekarzowi pełną historię konia. Diagnozę i decyzję o leczeniu zawsze podejmuje lekarz weterynarii.

Źródła naukowe

Każdą publikację sprawdziliśmy w bazach Crossref i PubMed. Numery w tekście prowadzą do listy, a linki DOI do oryginalnych artykułów.

  1. Laws MB, Lee Y, Taubin T, Rogers WH, Wilson IB. Factors associated with patient recall of key information in ambulatory specialty care visits: Results of an innovative methodology. PLOS ONE. 2018;13(2):e0191940. doi.org/10.1371/journal.pone.0191940
  2. Rhodin M, Egenvall A, Haubro Andersen P, Pfau T. Head and pelvic movement asymmetries at trot in riding horses in training and perceived as free from lameness by the owner. PLOS ONE. 2017;12(4):e0176253. doi.org/10.1371/journal.pone.0176253
  3. Pollard D, Wylie CE, Verheyen KLP, Newton JR. Identification of modifiable factors associated with owner-reported equine laminitis in Britain using a web-based cohort study approach. BMC Veterinary Research. 2019;15(1):59. doi.org/10.1186/s12917-019-1798-8
  4. Curtis L, Burford JH, England GCW, Freeman SL. Risk factors for acute abdominal pain (colic) in the adult horse: A scoping review of risk factors, and a systematic review of the effect of management-related changes. PLOS ONE. 2019;14(7):e0219307. doi.org/10.1371/journal.pone.0219307
  5. Nielsen MK, Haaning N, Olsen SN. Strongyle egg shedding consistency in horses on farms using selective therapy in Denmark. Veterinary Parasitology. 2006;135(3-4):333-335. doi.org/10.1016/j.vetpar.2005.09.010
  6. Kessels RPC. Patients' memory for medical information. Journal of the Royal Society of Medicine. 2003;96(5):219-222. doi.org/10.1258/jrsm.96.5.219
  7. Ireland JL, Clegg PD, McGowan CM, McKane SA, Chandler KJ, Pinchbeck GL. Comparison of owner-reported health problems with veterinary assessment of geriatric horses in the United Kingdom. Equine Veterinary Journal. 2012;44(1):94-100. doi.org/10.1111/j.2042-3306.2011.00394.x
  8. Smith PC, Araya-Guerra R, Bublitz C, Parnes B, Dickinson LM, Van Vorst R, i in. Missing Clinical Information During Primary Care Visits. JAMA. 2005;293(5):565-571. doi.org/10.1001/jama.293.5.565
  9. Dyson S, Pollard D. Application of the Ridden Horse Pain Ethogram to 150 Horses with Musculoskeletal Pain before and after Diagnostic Anaesthesia. Animals. 2023;13(12):1940. doi.org/10.3390/ani13121940
  10. Dalla Costa E, Minero M, Lebelt D, Stucke D, Canali E, Leach MC. Development of the Horse Grimace Scale (HGS) as a Pain Assessment Tool in Horses Undergoing Routine Castration. PLOS ONE. 2014;9(3):e92281. doi.org/10.1371/journal.pone.0092281
  11. Torcivia C, McDonnell S. In-Person Caretaker Visits Disrupt Ongoing Discomfort Behavior in Hospitalized Equine Orthopedic Surgical Patients. Animals. 2020;10(2):210. doi.org/10.3390/ani10020210
  12. Golding E, Al Ansari ASA, Sutton GA, Walshe N, Duggan V. Rate of obesity within a mixed-breed group of horses in Ireland and their owners’ perceptions of body condition and useability of an equine body condition scoring scale. Irish Veterinary Journal. 2023;76(1):9. doi.org/10.1186/s13620-023-00237-w
  13. Jensen RB, Danielsen SH, Tauson AH. Body condition score, morphometric measurements and estimation of body weight in mature Icelandic horses in Denmark. Acta Veterinaria Scandinavica. 2016;58(Suppl 1):59. doi.org/10.1186/s13028-016-0240-5
  14. Smith R, Perkins L, Pinchbeck G, Ireland J. Owners’ everyday interactions with their horse: Pain-related issues and those of veterinary concern. Animal Welfare. 2025;34:e62. doi.org/10.1017/awf.2025.10036
  15. Department for Environment, Food & Rural Affairs (Defra). Code of Practice for the Welfare of Horses, Ponies, Donkeys and their Hybrids. 2018. www.gov.uk/government/publications/code-of-practice-for-the-welfare-of-horses-ponies-donkeys-and-their-hybrids
  16. Table: Resting Heart Rates. Merck Veterinary Manual. www.merckvetmanual.com/multimedia/table/resting-heart-rates
  17. Liburt N, Malinowski K, Williams C. Measuring Temperature, Pulse, & Respiration (TPR): What's Normal for My Horse? (FS1262). Rutgers New Jersey Agricultural Experiment Station. 2016. njaes.rutgers.edu/fs1262
  18. Kang H, Zsoldos RR, Sole-Guitart A, Narayan E, Cawdell-Smith AJ, Gaughan JB. Heat stress in horses: a literature review. International Journal of Biometeorology. 2023;67(6):957-973. doi.org/10.1007/s00484-023-02467-7
  19. Bowden A, Burford JH, Brennan ML, England GCW, Freeman SL. Horse owners’ knowledge, and opinions on recognising colic in the horse. Equine Veterinary Journal. 2020;52(2):262-267. doi.org/10.1111/evj.13173
  20. Pollard D, Wylie CE, Verheyen KLP, Newton JR. Assessment of horse owners’ ability to recognise equine laminitis: A cross-sectional study of 93 veterinary diagnosed cases in Great Britain. Equine Veterinary Journal. 2017;49(6):759-766. doi.org/10.1111/evj.12704
  21. Pollard D, Wylie CE, Newton JR, Verheyen KLP. Incidence and clinical signs of owner-reported equine laminitis in a cohort of horses and ponies in Great Britain. Equine Veterinary Journal. 2019;51(5):587-594. doi.org/10.1111/evj.13059
  22. Scantlebury CE, Archer DC, Proudman CJ, Pinchbeck GL. Recurrent colic in the horse: Incidence and risk factors for recurrence in the general practice population. Equine Veterinary Journal. 2011;43(Suppl 39):81-88. doi.org/10.1111/j.2042-3306.2011.00383.x
  23. Kaufman JM, Nekouei O, Doyle AJ, Biermann NM. Clinical findings, diagnoses, and outcomes of horses presented for colic to a referral hospital in Atlantic Canada (2000-2015). Canadian Veterinary Journal. 2020;61(3):281-288. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7020639
  24. American Association of Equine Practitioners (AAEP). AAEP Internal Parasite Control Guidelines. 2024. aaep.org/resource/internal-parasite-control-guidelines
  25. Nielsen MK, Slusarewicz P, Kuzmina TA, Denwood MJ. US-wide equine strongylid egg count data demonstrate seasonal and regional trends. Parasitology. 2024;151(6):579-586. doi.org/10.1017/s0031182024000489
  26. Nielsen MK. Anthelmintic resistance in equine nematodes: Current status and emerging trends. International Journal for Parasitology: Drugs and Drug Resistance. 2022;20:76-88. doi.org/10.1016/j.ijpddr.2022.10.005
  27. Nixon W, Buckley P, Butler R. Parasite management practices used by owners of Australian Pony Club horses and the factors influencing their decision-making processes. Australian Veterinary Journal. 2026;104(5):305-310. doi.org/10.1111/avj.70064
  28. Fédération Équestre Internationale (FEI). Vaccinations. inside.fei.org/node/3289
  29. Furtado T, Perkins E, McGowan C, Pinchbeck G. Equine Management in UK Livery Yards during the COVID-19 Pandemic - “As Long As the Horses Are Happy, We Can Work Out the Rest Later”. Animals. 2021;11(5):1416. doi.org/10.3390/ani11051416
  30. Scantlebury CE, Perkins E, Pinchbeck GL, Archer DC, Christley RM. Could it be colic? Horse-owner decision making and practices in response to equine colic. BMC Veterinary Research. 2014;10(Suppl 1):S1. doi.org/10.1186/1746-6148-10-s1-s1
  31. Jacobson Vann JC, Jacobson RM, Coyne-Beasley T, Asafu-Adjei JK, Szilagyi PG. Patient reminder and recall interventions to improve immunization rates. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2018;(1):CD003941. doi.org/10.1002/14651858.cd003941.pub3
  32. Gurol-Urganci I, de Jongh T, Vodopivec-Jamsek V, Atun R, Car J. Mobile phone messaging reminders for attendance at healthcare appointments. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2013;(12):CD007458. doi.org/10.1002/14651858.cd007458.pub3
dr inż. Natalia PiórkowskaZałożycielka Equivo · opiekunka Astry i Bacterii

Opublikowano . Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje badania przez lekarza weterynarii.

Przeczytaj też

Codzienna pielęgnacja

Brudny koń, szczęśliwy koń.
Historia pewnego czyszczenia

· 14 min33 źródła Zachowanie

Jak czytać konia? Spokój, odprężenie i czujność z ziemi i z siodła

· 13 min23 źródła